Eureka! Eureka!

Üniversite’nin ikinci senesinde öğrenciler arasındaki tabirle Freshman dersinde hocanın sınıf içerisinde konuşup tartışmamız için verdiği bir başlıktı sadece ama o günden sonra da uzun uzun düşündüğüm bir konu oldu;

“Needs make inventions or Inventions make needs”

İnsanoğlu var oluşu boyunca sürekli bir şeylere ihtiyaç duymuştur.Keşke şöyle bir şey olsaydı da bu işi kolay yapsaydık yada var olan bir teknoloji için keşke bunu da yapabilse denmiştir. Peki tüm bu icatlar,teknolojiler biz ihtiyaç duyduğumuz için mi ortaya çıkıyor yoksa aslında bunlar ortaya çıktığı için mi biz ihtiyaç duyuyoruz…

İnsanlığın başlangıcından bu yana yaşamış insanlar farklı dönemlere ait olsalar bile bulundukları dönemlerden şikayet etmişlerdir.Kiminde geçmişe kiminde geleceğe yönelik bir merak hep olmuştur.Tarih öncesi çağlarda insanların avlanmak için araç gereç yapmalarından günümüz dünyasının teknolojik gelişimlerine kadar her basamakta sorgulanması gereken bir konu var benim kanaatimce. İlk insanlar gerçekten avlanmak için bazı aletler icat etmek zorunda mıydı? Böyle bir zorunluluk varsa eğer bu avlanmaya olan ihtiyaç gereği miydi? Yoksa insanlar bu tarz aletleri icat edebilmek için bir bahaneye mi ihtiyaç duydular?

Aslında ihtiyaçların mı icatlara yoksa icatların mi ihtiyaçlara neden olduğu konusundaki soruya cevap net olamaz.O yüzden bu yazı boyunca da kullanacağım bir tanımı ifade etmem gerekecek; İhtiyaç-İcat Düzeyi.

Tekerleğin icadının o çağın gerekliliğinde tam olarak nasıl ve neden ortaya çıktığı konusunda bilim adamlarının yaptığı açıklamalar ne kadar gerçeği yansıtır bilinmez.Ama mantık yürütme sonucunda ortaya çıkan düşünceler ne gibi bir ihtiyacın bu icada yol açtığını kesin bir şekilde ortaya koymuyor.[1] Günümüzde birçok alanda kullanılan tekerlek belki de zamanında akla mantığa gelmeyecek bir nedenden kullanıyordu,kim bilebilir.

Bu konu için örnek vermeye kalkarsak günümüzde kullandığımız ve farkında bile olmadığımız bir çok şey buna örnek verilebilir ama ben asıl anlatmak istediğim noktalara değinmek istiyorum.Örneğin para…

Lidya döneminden öncesinde de insanlar alışveriş yapmıyor muydu? Paradan önce takasla alışveriş vardı ifadesine ele aldığımızda aslında para var olan bir şeyin sonucunda ortaya çıkan bir icattı. Peki paranın icadı ihtiyaç nedeniyle mi oldu yoksa öncesinde insanların paraya ihtiyaçları mı oluşturuldu?

Bir gece de imparatorlukların yıkılıp yenilerinin ortaya çıktığı zamanlara bakalım.Eskiden ama çok eskiden savaşlarda barut ne kadar kullanılırdı? Savaş meydanlarında insanlar ellerinde kılıçlar kalkanlar dört nala düşman üstüne giderken de savaşlar kazanılıyordu? Peki bu savaşların varlığı mı silahların icadına neden oldu? Yoksa silahı icat edebilmek için savaşlar mı çıktı? Neden atların yerini tanklar,helikopterler aldı? Bunlar ihtiyaç mıydı,yoksa bahane mi?

Bilgisayarlar; günümüzde hayatımızın büyük kısmı.Her yerde her zaman bilinçli yada bilinçsiz bir şekilde kullandığımız hatta kendi içerisindeki teknolojilerin bile insan hayatında önemli yere geldiği en büyük icatlardan biri.Peki nasıl oldu da ortaya çıktı bu fikir? İlk olarak bilgisayar ismiyle adlandırılan icat abaküs,peki şuan ne için kullanıyoruz? Hala kullanıyor muyuz? Modern anlamda bilgisayar isminin karşılığını veren ilk makine Eniac[2] büyük bir ev kadar yer kaplıyormuş. Peki ne oldu da bu kadar büyük bir bilgisayara ihtiyaç duyulmuş. Kaynaklara göre II. Dünya Savaşı’nda ordunun ihtiyaçlarını karşılamak için icat edilmiş…Peki bu savaş neden çıkmıştı ki? Eniac’da kullanılan elektron tüplerinin yerini zamanla transistörler,entegre devreler ve mikro çipler aldı, bunlar da ihtiyaç mıydı?

İnsanlığın uzaya çıkması ne gibi bir ihtiyaçtı.Uzay yolculukları ya da denizaltı yaşamları Jules Verne gibi yazarların hayal gücü sonucunda ortaya çıkmış şeyler miydi sadece?

Radyolar,televizyonlar,internet,cep telefonları,akıllı telefonlar,tabletler,sanal gerçeklik cihazları bunların hepsi birer ihtiyaç mı? Yüzyıllar önce yaşayan insanlar elektrik bile olmadan yaşadığına göre demek ki bunlar bir insanın yaşaması için gerekli olan şeyler değil,peki bugün bunlara olan bu ihtiyaç nasıl bu kadar sağlam zeminlere ulaşabildi? Biz çok mu aç gözlü davranıyoruz yoksa tüm bu icatlar olmadan yaşayanlar çok mu çaresizdi?

Benim şahsi fikrim her dönemin kendine ait bir ihtiyaç-icat düzeyinin olduğu.Avlanmak için icat edilen araç gereçler,belki bir şeyleri hareket ettirmek için belki de değirmen amacıyla kullanmak için icat edilen tekerlek,ısınmak için bulunan ateş ve bunların zamana göre modernleşmiş şekilleri;oklar,yaylar,silahlar,motorlu araçlar,elektrik.Tüm bunların çağın getirdiği gereklilikler.Ama bu ihtiyaçların için bile bir bahane üretildiği de bir gerçek.Savaş alanında kullanılan bilgisayarın şuanda her evde hatta her cepte olması,dünyanın etrafında metal yığınlarının gün be gün artması,teoriye göre sürekli büyüyen evrenin aslında aynı zamanda keşfedilerek küçülmesi…

Şuanda neye ihtiyaç duyuyoruz? Işınlanma? Uzayda yaşam? Daha uzun yaşama ve hatta ölümsüzlük?

Bir hocam ışınlanmanın asla olamayacağını söylemişti.Kendisi bunu neye dayanarak söyledi bilemiyorum ama benim şahsi görüşüm benim ışınlanma adı altında bir teknolojiyi göremeyecek olduğum.Çok hızlı bir ulaşım belki bir gün gerçekleşir ama bu ışınlanma mı olur sanmam.Uzayda yaşam bir gün gerçekleşir mi? Biz insanların bu dünyayı yaşanmaz hale getirmekteki ısrarımız göz önüne alındığında belki bir gün Dünya’nın yanında başka bir yerde bir insanoğlu kolonisi yaşamaya başlayabilir.Nede olsa insanlar bir şeyleri icat ederken bazı insanların hayal gücünü kullanmıyor mu? Kitaplarda sinemada insan kolonilerine ait bir çok kurgu hikaye mevcut. Çalışma yapacak adama da bazı referanslar gerekli değil mi? Daha uzun yaşamak ve belki de ölümsüzlük mümkün mü? İnsanlar günümüz hastalıklarının tamamına bir gün çare bulacaklardır. Çünkü hiçbir dert yoktur ki çaresiz yaratılsın.Ama insanlar daha uzun yaşayabilir mi? İhtiyaç-icat düzeyi boyunca insanlar daha uzun yaşayabilir. Ama bu herkesin hoşuna gider mi asıl soru bu.Günümüzde bile bir çok hastalıktan önce o hastalığı iyi edecek ilacın icat edildiği konuşuluyor.Yani aslında çağın bazı hastalıkları var olan icadı satmak için üretiliyor.Bu durumda önce icatlar için ihtiyaçlar oluşturuluyor.

Herkes de birer akıllı telefon,tablet vb. var mı,artık olmayana garip bakılmaz mı? Peki bu teknoloji ihtiyaç sonucu mu ortaya çıktı? Yoksa önce icat edildi sonra ihtiyaç mi üretildi? Her sene birçok firma yeni bir ürün çıkarıyor,eski ürünle arasında birkaç ufak tefek fark oluyor ama hala kapış kapış satılıyor.8 mp bir kameraya sahip telefon ne zaman ihtiyaç oldu ne zaman yetmez oldu da 40 mp bir kameraya sahip telefon çıkar oldu?Ufacık 3-4 satırlık ekranlı telefonlar ne zaman ihtiyaç oldu?Evin baş köşesinde duran ev telefonları varken hatta ondan öncesinde de belli başlı yerlerde bulunan telefonlar varken ne zaman bunlar yetmez oldu da koca koca ekranlar çıktı ve yetmez oldu?

Günümüzde bir savaş çıksa, bu savaş sonrasında dünya ne gibi teknolojiler “kazanacak” acaba? Bir konuşma sırasında dikkatimi çekmişti,Bill Gates evinde Windows kaçı kullanıyordur acaba?Aynı ürünü mü kullanıyoruz yoksa o Tony Stark’ın JARVİS’i gibi bir teknolojiye sahip bize bakıp gülüyor mu yoksa bunların hiçbirini kullanmaya “ihtiyaç” duymuyor mu?Amerika gibi ülkelerin elinde ne tür teknolojiler var acaba bizlerin bilmediği? Tesla’nın günlüklerine,notlarına el konulduğu efsaneleri doğruysa eğer Tesla’nın kablosuz elektik dağıtma projesi gerçekleşmiş ve bekliyor olabilir mi? Back to the Future filmine göre bu yıllarda sahip olmamız gereken teknoloji pek böyle değildi. Demek ki ya teknolojiyi yönetenler Robert Zemeckis ve Bob Gale ikilisini pek ciddiye almamış yada kim ne yapsın uçan kaykayı demişler.Zaten uçan bir kaykaya ihtiyacımız var mı?

Dünyayı yöneten süper güçler için halimiz çok komik olsa gerek.Bizler aslında kümeste önlerine atılan yemleri yemekten başka bir şey yapmayan tavuklar gibiyiz.

Şimdi ben bu onca yazıyı neden yazdım,siz ihtiyaç duyduğunuz için mi? Yoksa bir şeylere ihtiyaç duyun diye mi?🙂

 

[0] – http://tr.wikipedia.org/wiki/Eureka

[1] – http://www.bilgiustam.com/tekerlegin-icadi/

[2] – http://tr.wikipedia.org/wiki/Bilgisayar%C4%B1n_tarih%C3%A7esi

 

 

Yorumlar

Henüz hiç yorum yok.

Yorum Yap